Uitleg bij de kenmerken: Hoogsensitiviteit

•  Je hebt je altijd anders dan anderen gevoeld.
  Ondanks dat het niet zo hoeft te zijn dat je je totaal buitengesloten voelt of voelde, het is vaak toch zo dat je al jong merkt dat je de dingen anders doet en vaak andere dingen denkt dan veel mensen om je heen. Je hebt net even een ander antwoord op dezelfde vraag. De oplossingen die je bedenkt voor een probleem zijn net even anders dan de rest bedenkt. Je vindt andere dingen leuk. Je merkt dat je anders op prikkels reageert. Dat je misschien wel sneller huilt dan anderen. Je reageert heftiger op emoties van anderen of die van jezelf. Het hoeft niet heel zichtbaar te zijn maar je wordt keer op keer geconfronteerd met het feit dat je het net even anders doet dan als ‘gewoon’ wordt gezien.
• Je hebt een laag zelfbeeld en vaak weinig zelfvertrouwen.
  Dit anders voelen brengt vaak veel onzekerheden met zich mee. Voel ik het wel goed? Ik ben de enige die zo denkt… Waarom snappen mensen mij niet? Waarom moet ik toch zo snel huilen? Als je dit al jong in je leven meemaakt dan kan dat grote invloed hebben op je zelfbeeld (hoe je naar jezelf kijkt). Zeker als je er niet in begrepen en gesteund wordt. Datgene dat anderen er over zeggen kan in jouw ‘systeem’ gaan zitten. Als je het gevoel hebt dat je steeds de enige bent die op een bepaalde manier reageert dan ga je je dat vaak persoonlijk aantrekken. Je maakt van iets wat wel degelijk ‘normaal’ is, maar dan voor een kleinere groep mensen, iets persoonlijks omdat je het maar bij weinig anderen terugziet. Je krijgt steeds minder vertrouwen in jezelf en het eindigt vaak met aanpassingsgedrag waarbij je steeds onzekerder wordt. Als kind ben ik erg veel aangesproken op het feit dat ik snel huilde, nu pas kan ik zien dat mijn huilen vaak een teken van onmacht was omdat ik mij niet begrepen voelde en niet overgebracht kreeg hoe ik de dingen zag. Ook weet ik inmiddels dat ik het verdriet van anderen kan voelen en ik degene ben die dan huilt omdat zij het niet kunnen.
• Je bent gevoelig voor (hard) geluid, licht, drukte, geuren en andere prikkels van buitenaf.
  Jouw gevoeligheid voor de input die je zintuigen krijgen, zorgt er vaak voor dat je denkt niet tegen bepaalde dingen te kunnen. Althans het lijkt alsof je er niet tegen kan. Heel vaak is het zo dat je je aandacht heel sterk focust op datgene waar je gevoelig voor bent, zodat je er juist heel erg mee bezig bent. Als ik bijvoorbeeld op een middag de winkel binnenloop en ik verwacht dat het rustig is en het blijkt heel druk te zijn, dan kan ik overvallen worden door de hoeveelheid prikkels. Iedereen loopt me in de weg en botst tegen mijn karretje, het licht is te fel, er is teveel geroezemoes, ik kan mijn spullen niet vinden, de rij bij de kassa is te lang, ik krijg het benauwd en wil liefst zo snel mogelijk naar huis. Mijn aandacht is dan bij alles wat ik niet fijn vind en dan zie, voel en hoor ik steeds meer van wat ik niet wil.
  Ga ik echter een avondje stappen naar een club dan weet ik van te voren dat het er druk is, dat er veel lawaai zal zijn, mensen staan dicht op elkaar gepakt en ik probeer mij er vrolijk een weg doorheen te banen op weg naar de dansvloer, waar ik lekker uit mijn dak wil gaan. Nu heb ik mijn aandacht gericht op iets wat ik leuk vind, namelijk dansen en mooie muziek. Nu heb ik helemaal niet zoveel last van dit bombardement aan prikkels.
  Een ander voorbeeld is etiketjes in je nek. Veel hsp-mensen kunnen niet tegen de etiketjes in je kleding die in je nek prikken. Je fijngevoelige zenuwstelsel zorgt er voor dat er voortdurend signaaltjes naar je hersenen gaan over dat prikkende puntje in je nek. De zenuwuiteinden maken overuren met het afgeven van het bericht ‘er prikt iets in je nek!’. Je kunt jezelf tot op bepaalde hoogte ‘afharden’ door afleiding te zoeken tot je hersenen het bericht niet meer krijgen of niet meer reageren.
  Er zijn ook mensen die bijvoorbeeld helemaal niet tegen luchtjes kunnen, ze krijgen daar dan een lichamelijke reactie op. De vraag is of deze allergische reacties te wijten zijn aan hooggevoeligheid of aan een probleem met je lichamelijk gestel. Je zult je bij dit soort zaken moeten afvragen of er sprake is van een algeheel verhoogde gevoeligheid voor prikkels (=hsp) of van een allergie voor bepaalde stoffen, wat toch iets anders is dan hooggevoeligheid. Bij hsp is het je er van bewust zijn wat er gebeurd wellicht al de oplossing voor een groot deel van het probleem, bij een allergie ligt dat natuurlijk heel anders.
• Je wordt (snel) beïnvloed door stemmingen van anderen.
  Je komt een vriend of vriendin tegen en die is heel blij of juist heel somber. Voor je het weet doe je met hem of haar mee, terwijl je je vlak daarvoor nog heel anders voelde. Er is iets in je energie veranderd. Dit kan grote gevolgen voor je eigen stemming hebben. Als het om vrolijkheid gaat is dat meestal geen probleem, maar neem je de energie over van mensen die zenuwachtig, somber of zelfs depressief zijn dan kan het je veel moeite kosten om dat weer kwijt te raken als je niet goed weet wat er gebeurd.
• Je bent perfectionistisch.
  Je wilt heel graag alles goed doen. Daar is in basis niets mis mee, gezond perfectionisme helpt je om secuur te zijn, door te zetten of bijvoorbeeld iets mooi te maken. Maar het wordt een probleem als je heel streng wordt voor jezelf. Strenger dan nodig is. Hoogbegaafden leggen de lat vaak op zo’n grote hoogte dat zij er zelf niet of nauwelijks aan kunnen voldoen, maar meten toch van alles, en vooral iedereen, aan diezelfde lat af. Daarmee maken ze het zichzelf heel moeilijk en kunnen ze bijna niet anders dan falen. Vervolgens zijn ze daar dan weer boos en verdrietig over en stellen nog hogere eisen aan zichzelf. Het is een vicieus cirkeltje.
  Het leren weghalen van die lat vraagt tijd maar is zeker niet onmogelijk.
• Je bent intuïtief.
  Je doet de dingen meer op je gevoel. Uiteraard denk je wel veel en laat soms je hersenen en gedachten teveel de overhand nemen maar toch heb je wel veel gevoelens bij en over dingen. Helaas is het vaak zo dat we geleerd krijgen dat je gevoel niet betrouwbaar zou zijn. Niets is minder waar. Zo word je niet geboren, je weet als klein kind in basis heel goed wat goed voor je en wat niet. Je leert te twijfelen aan je gevoel. Heel vaak is je eerste ingeving perfect. Alleen wordt deze al heel snel ‘overruled’ door een tweede gevoel of een bewuste gedachte. Vervolgens borduur je daar op verder en ‘vergeet’ je je eerste ingeving. Bedenk maar eens hoe vaak je ervaringen hebt gehad waarbij je uit had kunnen roepen: ‘Ik wist het!’ Dat was mijn allereerste ingeving! Het is heel belangrijk dat we weer leren luisteren en vertrouwen op dat allereerste gevoel, het is je belangrijkste en meest betrouwbare graadmeter.
• Je kunt subtiele signalen uit je omgeving oppikken.
  Dit kan op verschillende manieren. Hoe vaak heb jij aan een half woord genoeg om te begrijpen wat iemand wil of bedoelt? Of je hoort in een mengelmoes van geluid toch dat ene piepje? Voel je temperatuursverschillen die anderen niet voelen? Het betekent dat je zintuigen op scherp staan of zelfs verder zijn ontwikkeld dan gemiddeld.
• Je bent snel geïrriteerd of ongeduldig.
  Omdat je meer prikkels te verwerken krijgt dan anderen zit je ook sneller ‘vol’. Zit je sneller aan de grens van datgene dat je aangenaam vindt. Geïrriteerd of ongeduldig zijn, zijn hele normale emoties waar we allemaal wel eens last van hebben. Omdat hoogsensitieve mensen echter meer te verwerken krijgen en zich vaker onbegrepen en ongezien voelen bereik je vaker en sneller de grenzen die zorgen voor irritatie of ongeduld. Overigens heeft geïrriteerd of ongeduldig raken heel veel met oordelen te maken. Door te leren minder te oordelen raak je minder snel geïrriteerd en ongeduldig.
• Je bent gevoelig voor pijn.
  Ook hierin komt tot uiting dat je een zeer gevoelig zenuwstelsel hebt dat heel snel signalen afgeeft aan de hersenen. Of wellicht is het je gevoelige emotionele systeem dat dingen vaker en sneller associeert met pijn en daardoor een pijnprikkel laat ontstaan. We weten eigenlijk nog maar heel weinig over de precieze werking van de hersenen en dus ook weinig over hoe bepaalde signalen tot stand komen. Tot nu toe wordt er, ook in de wetenschap, heel veel gewerkt op basis van aannames. Men trekt conclusies op basis van veronderstellingen en presenteert die dan als ‘waarheid’. Steeds meer en steeds vaker moeten we tot de conclusie komen dat het toch in werkelijkheid anders in elkaar blijkt te zitten en heel vaak dat we het, als we heel eerlijk zijn, gewoon niet weten.
• Na een dag op het werk heb ik behoefte aan rust om tot mezelf te komen.
  Meestal heb je dat niet alleen na een dag werken, maar had je dat vroeger ook na een dag op school of is dat ook zo na een dagje winkelen. Het heeft met de verwerking van prikkels te maken. Als je ‘vol’ zit omdat je de hele dag opgetrokken hebt met collega’s, klasgenoten of complete vreemdelingen, dat maakt niet uit, dan kan er even niets meer bij. Je zit ‘vol’ van de prikkels en opgepikte energieën en hebt gewoon even rust nodig om het niveau te laten dalen en nieuwe energie op te doen. Neem die tijd, er is helemaal niets mis mee.
• Je bent gevoeliger dan gemiddeld voor de effecten van alcohol, nicotine en cafeïne.
  Doordat je een gevoeliger zenuwstelsel hebt ben je ook gevoeliger voor allerlei andere zaken. Alcohol, nicotine en cafeïne zijn daar de bekendste van, maar ook kleur-, geur-, en smaakstoffen kunnen veel reacties veroorzaken. Grote aanrader is om hoogsensitieve kinderen zo min mogelijk snoep, limonade en andere zaken te geven waar deze stoffen in zitten. Dat wil niet zeggen dat het niet af en toe kan, maar er zijn genoeg alternatieven. Fruit altijd goed wassen, liefst de biologische versie kopen, maar ook die worden bespoten al is het met bestrijdingsmiddelen op natuurlijke basis. Mijn dochter reageerde erg sterk op kiwi’s en aardbeien tot ik na een tip van een vriendin die gespecialiseerd is in eczeem de biologische ging kopen, toen was er niets meer aan de hand.
• Je voelt de emoties van anderen in je eigen lijf.
  Als je erg open staat dan komt de inhoud van de energievelden die andere mensen om zich heen dragen, en die allang wetenschappelijk zijn aangetoond, in jouw veld binnen en zelfs je lichaam. Als je niet goed weet waar je op moet letten, dan kan er een soort vermenging plaatsvinden waarbij de energie van de één, de energie van de ander beïnvloed. Je beweegt mee met de vermenging en even later doe je precies met de ander mee, net als bij het beïnvloeding door stemmingen van anderen. Nu gaat het dan alleen echt over de emotie zelf.
  Zelf heb ik dit een aantal keren zeer sterk ondervonden waardoor ik mij er nu veel bewuster van ben. Bijvoorbeeld toen een echtpaar tijdens een training waarin we veel van onszelf moesten laten zien en dus erg open stonden, begon te ruziën. Ik was mij toen ter tijd nog erg onbewust van welke energie bij mij hoorde en welke van iemand anders was. De boosheid die zij naar elkaar toe stuurden nam kennelijk op een gegeven moment de verkeerde afslag en kwam als een soort bal in mijn veld binnen, alsof ik een stomp in mijn maag kreeg. Van het ene moment op het andere was ik degene die daar onbedaarlijk stond te huilen en heel veel innerlijke pijn voelde, terwijl er met mij vlak daarvoor nog niets aan de hand was. Zij hadden het te druk met hun eigen geruzie om veel acht op mij te slaan en ik snapte er helemaal niets van. Met veel moeite kwam ik weer tot bedaren en het duurde nog dagen voor ik het echt weer helemaal kwijt was. Daarna is dit mij bij heftige emoties bij een ander vaker overkomen. Nu heb ik gelukkig geleerd wat ik moet doen en weet ik veel beter wat van mij is en wat van een ander en hoe ik weer van ongenode ‘gasten’ afkom.
• Meestal heb je een hekel aan geweld.
  Omdat je zo gevoelig bent en je zo bewust bent van andermans gevoelens en emoties is geweld meestal iets wat je verafschuwd. Het kost je moeite om naar bepaalde televisieseries te kijken, om mee te doen met geduw en getrek, voordringerij en elkaar bespotten of pesten. Aangezien het heel goed voor je is om je daar verre van te houden geef ik geen tips om dit op te lossen.
• Je kunt erg geraakt worden door de schoonheid van dingen of mooie muziek.
  De gevoeligheid zorgt er ook voor dat je juist heel erg geraakt kunt worden bij het zien van een mooi schilderij, een bloeiende bloem, een mooi gedicht of een prachtig stuk muziek. Dat is dan weer heel fijn om van te genieten!