Fouten maken

Wat hebben we toch een grote hekel aan het maken van fouten. Vaak oordelen we hard over onszelf en leggen we liefst onze lat nog een stukje hoger. En de lat van een hoogbegaafde ligt meestal al erg hoog. Zo hoog dat ze hem zelf nauwelijks kunnen halen. Spijtig is dat ze vaak van anderen verlangen dat ze wel aan die lat voldoen. Zelf kunnen we hem nauwelijks bereiken maar anderen moeten dat wel kunnen. Een misverstand dat voor veel problemen zorgt…

Leren is het punt waarop je de overgang maakt van iets niet weten of kunnen naar wel weten of kunnen. Daar zijn we ons weinig van bewust. Er is dus een moment waarop je iets niet kan of weet, als je het over leren hebt. Vaak kom je daar achter doordat je een fout maakt, iets niet helemaal goed doet, niet weet hoe je iets aan moet pakken.

Je staat dan in feite voor een drempel. Een drempel die (voor even) een blokkade vormt tussen jou en de andere kant waar je de fout niet meer hoeft te maken omdat je geleerd hebt wat je moet doen. Je doet iets en je doet het niet goed omdat je eigenlijk nog niet geleerd hebt hoe je het moet doen. Helaas leren wij al jong in onze jeugd daar te stoppen, voor die drempel. We worden boos op onszelf omdat we een fout gemaakt hebben, weten niet hoe we dat op moeten lossen en hebben de neiging ons af te keren van de drempel en hem uit de weg te gaan. Het feit dat we geen fouten mogen maken zorgt er voor dat we onszelf vaak boos en ellendig voelen terwijl dat eigenlijk heel erg onnodig is.

Als we de negatieve lading die we geleerd hebben er aan te hangen weghalen, dan blijft er eigenlijk niet meer over dan een actie-moment. Je staat voor de drempel, je hebt geconstateerd dat er iets is dat je nog niet weet of kunt en staat nu voor een keuze waar je een beslissing in moet nemen: wil je het leren of niet. Als het je onvoldoende interesseert of de zin er niet van in ziet kun je zonder dat het je verder schade berokkend, besluiten dat je het niet wilt leren, je omdraaien en verder gaan met iets wat je wel interessant vindt. Luister naar je hart, niet naar je hoofd!, en voel wat voor jou de juiste beslissing is: je omdraaien of de drempel nemen. In de eerste split-second weet je eigenlijk altijd al wat goed voor je is, het moment waarop je voelt hoe het zit, vlak voor je hersenen het overnemen en je allerlei argumenten gaat verzinnen.

Er zit wel een addertje onder het gras. Wanneer je besluit de drempel niet te nemen ontneem je jezelf de kans om te groeien. Met groeien kom je een stukje verder, bezit je straks iets wat je daarvoor nog niet bezat: datgene dat je geleerd hebt. Doordat je iets geleerd hebt, op welk gebied dan ook, ben je een stukje gegroeid. Die kans mis je als je je omdraait en wegloopt. Terwijl alles wat je hoeft te doen om te groeien is het vergaren van informatie, iets afkijken bij een ander of zelf iets uitproberen met als uitkomst dat je de drempel over gaat en iets geleerd hebt wat je daarvoor niet kon of wist.

Je hebt informatie verzameld, je hebt kennis genomen van de oplossing van het probleem dat de drempel vormde. Je probeert het nog een keer en voilà, de drempel verdwijnt en je kunt zo doorlopen. Zonder negatieve lading is er niks vervelends aan. Het is gewoon een probleempje dat opgelost moet of kan worden.

Nou denken de meeste mensen bij leren aan kennis en vaardigheden die horen bij de praktische kant van het dagelijks leven. Daarin worden we uitgebreid geschoold. Alleen past de manier van scholing niet zo bij de meeste van ons, maar dat is een ander onderwerp. We hebben zo onze eigen manieren van leren en zijn wijs genoeg om als we iets echt willen, door te zetten tot we het echt kunnen.
Veel hoogbegaafden zetten hun leervermogen dan ook voor het grootste gedeelte in om veel kennis tot zich te nemen die praktisch is voor het functioneren in de maatschappij en daar stoppen ze… Althans zo lijkt het…

Juist hoogbegaafden zijn uitermate geschikt om te leren over zichzelf in die maatschappij. Ze kunnen op diepgaande wijze uitzoeken wie zij zijn en wat ze hier komen doen. Daarin kunnen ze vergaande verbanden leggen en tot een heel ander wereldbeeld komen. Als je zover bent heb je heel erg veel geleerd. Ook heel veel fouten gemaakt en gecorrigeerd maar dat is niet erg. Daarvoor ben je dan wel vele drempels overgegaan en daar mag je trots op zijn.

Een fout is niet meer dan een signaal dat je nog iets te leren hebt. Pas op de plaats maken, aanvullende informatie verzamelen en doorgaan. Ook het herhalen van fouten is niet meer dan een signaal. Het signaal dat je iets toch nog niet onder de knie hebt, misschien een andere invalshoek moet zoeken of dat er nog een stukje informatie mist. Of misschien heb je gewoon nog wat extra oefening nodig. Je bent ook niet in 1 dag van de zuigfles naar eten met mes en vork gegaan, daar zaten heel wat stapjes tussen.

Van anderen kan je fouten vaak best begrijpen en zie je het proces waar ze in zitten als je goed kijkt. Gun jezelf ook de tijd en gelegenheid. Meestal ben je zelf de enige die je verwijten maakt. Omdat je niet aan die lat hebt voldaan. Maar die lat heb je er zelf neergelegd, hij zit in jouw hoofd en nergens anders. Jij bent dus ook degene die hem weg kunt halen. Je zou hem kunnen laten zakken, maar een veel grotere bevrijding is het als je hem gewoon weghaalt. Je hebt hem niet nodig, hij draagt niets bij aan een gelukkig leven. Stop met oordelen over fouten, gewoon stoppen. Het zijn momenten waarop je iets te leren hebt, drempels op je weg, meer niet…