Problemen bij hoogbegaafdheid

Hoogbegaafden zijn mensen van vlees en bloed die zelf vaak niet eens beseffen dat zij hoogbegaafd zijn, maar wel tegen allerlei problemen aanlopen waar zij geen verklaring voor vinden. Enkele voorbeelden:

  • Sociaal gezien hebben zij meestal andere omgangsmethoden. Vaak is er een communicatieprobleem, “anderen begrijpen mij niet”, of  “ik moet altijd alles 3x uitleggen”. Veel hoogbegaafden weten zelf niet dat dit komt omdat anderen hun gedachtesprongen of snelle praten niet kunnen volgen. Dit leidt vaak tot vereenzaming en soms zelfs tot afsluiting van de buitenwereld. Binnen de hulpverlening of het onderwijs wordt er dan al snel gesproken over sociaal – emotionele problematiek of zelfs een achterstand of onvermogen. Gekke is dat zij daar als hoogbegaafden onder elkaar nauwelijks last van lijken te hebben. De problematiek ontstaat in interactie met niet-hoogbegaafden. Daarbij leggen zij zichzelf meestal hoge waarden en normen op met betrekking tot eerlijkheid, trouw en hulp aan anderen.
  • Het direct beantwoorden van vragen is soms moeilijk omdat ze even tijd nodig hebben om een antwoord te formuleren. Er gaan zoveel gedachten door hun hoofd dat het niet makkelijk is daar direct de juiste uit te pikken. Regelmatig beginnen anderen dan alvast de zin voor ze af te maken of iemand anders neemt alvast het woord. Dit werkt erg demotiverend waardoor zij zich terugtrekken uit gesprekken of discussies.
  • Zij maken gebruik van andere leertechnieken. Veel mensen zal het topdown leren bekend voorkomen (het eerst de essentie willen weten en dan terugkijken hoe deze tot stand is gekomen). Of het feit dat veel begaafden associatief leren, heel praktisch leren (doe het een keer voor en ze doen het direct na) of bijvoorbeeld beelddenken. Er zijn weinig opleidingsprogramma’s die rekening houden met deze andere wijze van leren.
  • Een verhoogd percentage hoogbegaafden is dyslectisch en wordt daardoor onder hun niveau benaderd of zij krijgen er niet uit wat er in zit.
  • Zij bezitten veel kwaliteiten die vaak niet tot uiting komen omdat zij nooit gestimuleerd zijn.
  • Ze hebben meestal een “apart” soort humor. Of door hun beelddenken “zien” zij dingen gebeuren. Jarenlang werd mij verteld dat ik geen humor had omdat ik niet kon lachen om grapjes waarbij anderen belachelijk gemaakt worden en niets heb met sarcasme of cynisme. Opeens besefte ik dat ik wel humor had, ik heb bijvoorbeeld heel veel lol om prachtige ‘Loesje’-teksten of de gekke woordgrapjes van Herman Finkers. Onschuldige woordspelingen waar niemand bij beschadigd wordt.
  • Hun hooggevoeligheid en hoge bewustzijn maakt dat zij heel veel dingen en omstandigheden intenser ervaren, gevoeliger zijn en heftiger reageren. Dat wordt lang niet altijd begrepen, ook niet door henzelf.
  • Op school stellen ze vragen die worden afgedaan als ‘niet belangrijk’ zoals mijn dochter te horen kreeg toen ze vroeg aan de docent hoe het waar kon zijn dat hij zei dat de stralen van de zon evenwijdig naar de aarde komen. De zon is immers rond? Ze heeft natuurlijk hartstikke gelijk maar de docent vond het verwaarloosbaar en dus een lastige vraag. Nu is ze maar gestopt met vragen…
  • Ze zijn meestal erg fanatiek in het willen winnen van spelletjes, wat uitgelegd wordt als niet tegen hun verlies kunnen. Vaak heeft het meer te maken met hun perfectionisme en de wil om iets tot een goed einde te brengen. Als ze verliezen hebben ze het niet goed genoeg gedaan. Ze zijn vaak erg streng voor zichzelf.
  • Ze hebben vaak een ongewoon groot doorzettingsvermogen, zijn zeer actief en lijken onstuitbaar. Veel anderen worden er al moe van als ze er naar kijken of associëren het met Adhd. Maar dit doorzettingsvermogen hebben ze meestal alleen als ze bezig zijn met iets waarin ze geïnteresseerd zijn en niet zomaar onder alle omstandigheden. Hun onstuitbaarheid heeft te maken met een hoog energieniveau en niet zoals bij Adhd met een onvermogen om te concentreren en te focussen. Als je de hele dag op school stil hebt moeten zitten dan moet al die energie er in de pauze of thuis alsnog uit en lijken ze te ‘ontploffen’.
  • Ze volgen zonder dat iemand het merkt vele cursussen of doen een fikse studie naast hun fulltime baan. Dat wordt vaak nauwelijks ‘gezien’ of gewaardeerd. Aan die waardering hebben zij net zo veel behoefte als ieder ander.
  • Ze genieten van een pittige discussie en kunnen uren filosoferen over levensvraagstukken, liefst tot in de late uurtjes. De mogelijkheden tot het voeren van zo’n pittige discussie zijn vaak erg beperkt omdat zij voor veel mensen te diep gaan.
  • Verkeerde diagnoses binnen de hulpverlening kunnen tot grote problemen leiden. Borderline, Adhd, Add, PDD-NOS en andere (psychiatrische) aandoeningen worden niet zelden verkeerd gediagnosticeerd bij hoogbegaafden.

En zo kunnen we nog wel even doorgaan. De problemen van hoogbegaafden kunnen hoog oplopen zonder dat iemand wat doet. Vaak zijn het perfectionistische binnenvetters die door ervaring wijs geworden geleerd hebben niet snel met hun problemen naar buiten te komen. Ze voelen zich machteloos en worden boos op de wereld. Helaas laat het verhoogde percentage hoogbegaafden dat suïcide pleegt en bijvoorbeeld het feit dat soms geweldmisdrijven en oorlogen door zeer slimme mensen veroorzaakt worden, zien dat de problemen soms zeer ernstig kunnen zijn.

 

Meer informatie over de problematiek van hoogbegaafde volwassenen en wat je er aan kunt doen, hoe je kunt leren weer lekker in je vel te zitten, je dromen waar te maken en veel gelukkiger te worden, vind je binnen het abonnementsgedeelte van deze site. Hier kun je je aanmelden.