Hoogbegaafdheid bij volwassenen

Bij de bepaling en herkenning van hoogbegaafdheid wordt er voornamelijk gekeken naar de hoogte van de intelligentie. Het is het enige ‘meetbare’. Maar het vormt niet de essentie van hoogbegaafdheid. Hoogbegaafdheid is veel meer dan een hoge intelligentie en goed kunnen leren en dat wordt vaak vergeten.

Erfelijkheid en ontwikkeling

Wetenschappelijk onderzoek wijst uit dat de mate van intelligentie erfelijk is doordat zij verbonden is aan de genen. De combinatie van een flink aantal genen van beide ouders bepaalt uiteindelijk het intelligentieniveau. We hebben dus allemaal een ‘plafond’ als het om intelligentie gaat. Het ziet er naar uit dat de ‘hoogbegaafde’ genen dominant zijn. Het overgrote deel van de meer- en hoogbegaafde kinderen heeft daarom minstens één meer- of hoogbegaafde ouder.

Veel vrouwen kijken hierbij in eerste instantie naar hun man. Eenmaal in gesprek blijkt meestal dat ook de vrouw op hoog niveau functioneert maar dat niet als zodanig (h)erkent. Met weinig vergelijkingsmateriaal bij de hand en omdat zij geen moeilijke baan hebben of een opleiding op een lager niveau dan hun man, schatten ze zichzelf vaak veel te laag in. Naar alle waarschijnlijkheid is het aantal hoogbegaafden 50/50 verdeeld en is de kans dat de vrouw hoogbegaafd is dus net zo groot. Een meer- of hoogbegaafde volwassene zoekt daarbij over het algemeen een ontwikkelingsgelijke als zijn of haar levenspartner. Nu we vrij mogen kiezen, is het meestal niet zo dat er grote intelligentieverschillen zijn tussen twee partners. Gewoon, heel reëel gezien, omdat je iemand zoekt waarmee je raakvlakken hebt, gezamenlijke interesses deelt en goed kunt communiceren op hetzelfde niveau.

In hoeverre de intelligentie tot ontwikkeling komt wordt sterk bepaald door omgevingsfactoren. Hoe groei je op? Word je gestimuleerd? Welke beslissingen neem je zelf, al ben je nog zo klein? Welke keuzes maak je? Hoe sterk is je eigen doorzettingsvermogen? Hoe herkenbaar zijn je kwaliteiten?

Instanties en deskundigen

De verschillende instanties en deskundigen zijn het, op het gebied van meer- en hoogbegaafdheid, lang niet altijd met elkaar eens en hanteren verschillende maatstaven. Het is vaak erg afhankelijk van welke materie ze bestuderen, welke conclusies er getrokken worden en wat voor ‘waar’ wordt aangenomen. Vergeet ook niet dat er erg veel geld omgaat in de wereld van de IQ-testen en daardoor de belangen altijd gecompliceerder liggen.

Ook worden veel eigenschappen van hoogbegaafden voor kenmerken van andere zaken aangezien en ontstaat er regelmatig verwarring en worden misdiagnoses gesteld. Een hoogbegaafd kind heeft bijvoorbeeld meestal een hoog energieniveau dat verward wordt met ADHD of is juist wat teruggetrokken (vaak door teleurstellingen en zich niet begrepen voelen) en krijgt dan het etiketje ADD. Ook PDD-NOS, Asperger en Borderline zijn diagnoses die voor veel verwarring kunnen zorgen.

Een warm bad is een warm bad

Wat mij betreft geldt: als je je er door aangetrokken wordt en thuis voelt in de materie, dan is dat voldoende. Als het past als een jas om je lijf en voelt als een warm bad, dan zit je goed. Je voelt intuïtief wel of het bij je past, als je goed naar jezelf luistert. Diep in je hart heb je het altijd geweten. Gek genoeg blijkt zo iemand wanneer hij goed in zijn vel zit dan ook nog de vereiste score te halen om zijn bijbehorende intelligentieniveau ‘te bewijzen’.

Confrontatie met jezelf

Het ontdekken van je hoogbegaafdheid op latere leeftijd roept vaak veel levensvragen op. Het geeft een heel andere kijk op het verleden, het heden en de toekomst. Het geeft meestal een confrontatie met jezelf.

Veel volwassenen vinden deze confrontatie erg moeilijk en proberen haar in eerste instantie te ontlopen. Vaak blijkt in een later stadium dat dit niet meer gaat en is de behoefte aan erkenning en bevestiging erg groot. Het is belangrijk dat je dan alle 4 de fasen, herkenning, erkenning, waardering en acceptatie, doorloopt omdat je dan pas rust in de situatie krijgt. Hoogbegaafden hebben de neiging 1 of meerdere stappen over te (willen) slaan waardoor er vaak een onbevredigd gevoel blijft bestaan.

Opgroeien met een rugzak

Zo voelt dat soms…
Bron onbekend

Onder welke omstandigheden je bent opgegroeid bepaalt vaak hoe stevig je in je schoenen blijft staan, hoe ver je van jezelf afraakt, of je zelfbeeld positief blijft en of het je lukt van je carrière een succes te maken. Mij is gebleken dat vrijwel iedere hoogbegaafde een vrij forse rugzak op heeft met problematiek die er in de loop van de tijd is ondervonden. Op welke terreinen ze succesvol zijn wisselt sterk per persoon. Voor mij is het uiteindelijke levensdoel van een hoogbegaafde het uitpakken van zijn rugzak, het oplossen van belemmeringen en terugkeren naar zichzelf op een diepgaand niveau. Vanuit zichzelf is hij het beste in staat zich dienstbaar te maken aan de wereld, een diep verlangen dat we eigenlijk allemaal koesteren.

Als volwassene ben je heel goed in staat terug te keren naar jezelf. Je hoge bewustzijn wijst je daarin de weg. Je wijsheid, levenservaring en grotere rust en aanvaarding van omstandigheden zorgen er voor dat je een uitstekende kans maakt om succesvol je problematiek het hoofd te bieden, de belemmeringen in jezelf onder ogen te zien en innerlijk te groeien. De enige drempel is je eigen motivatie om dit te willen, je doorzettingsvermogen op momenten dat het anders loopt dan je gedacht had. Het is hard werken. Dat je het kan is voor mij zonder twijfel. Of je het wilt is een hele andere vraag.

Meer informatie over het intelligentieplafond, hoogbegaafdheid bij volwassenen, uitleg over de 4 fasen, hoe je dichter bij jezelf kunt komen, hoe je kunt leren weer lekker in je vel te zitten, je dromen waar te maken en veel gelukkiger te worden, vind je binnen het abonnementsgedeelte van deze site. Hier kun je je aanmelden.